Askerliği borçlanırsa aralık sonunda emekli olabilir

Soru: Babam 26 Ocak 1960 doğumlu. SSK girişi Şubat 1978. Ödenmiş 100 civarında primi var. Daha sonra isteğe bağlı sigortaya 4277 gün prim ödedi. Babam ne zaman emekli olacak?

Bu soru Cengiz Bey tarafından sorulmuştur.

Cevap: 23 Mayıs 2002 itibariyle babanız gibi 21.5 yıldan fazla, 23 yıldan az süredir sigortalı olanlar emekli olmak için, 25 yıl sigortalılık süresi, 5000 gün prim ödeme ve 44 yaş şartlarına tabi bulunuyor. Babanız 723 gün daha prim ödeyerek prim ödemesini 5000 güne tamamlayacağı tarihte emekli olabilir, (ancak ara vermeden prim öderse Ağustos 2010 sonunda emekli olur) Babanızın askerlik durumundan bahsetmemişsiniz. Askerlik süresini borçlanmamışsa, borçlanması halinde emekli olmak için, ödemesi gereken prim gün sayısı askerlik süresi kadar azalır. Örneğin, 20 ay (600 gün) askerlik yaptığını ve borçlandığını varsaydığınızda, 123 gün daha prim öder ve aralık sonunda emekli olabilir.

Kurum itiraz sonucunu Emlak Bankası'na bildirecek

Soru: KEY tahakkuklarının yapıldığı, 1987-1991 arasında Devlet Mahsulleri Ofisi'nde memur olarak çalıştım. Adıma KEY çıkmadı. Çalıştığım kuruma dilekçe ile başvurdum. Sonuç alamadım. Çalıştığım kurum listeyi Ziraat Bankasına gönderdiğini söyleyip, bankaya gönderdiği Konut Edindirme Yardımı tahakkuklarımın dökümlerinin listesini tarafıma da gönderdi. Ama Ziraat Bankasında KEY tahakkuklarım çıkmıyor. KEY alabilmek için ne yapmalıyım? Ve hangi yolu izlemeliyim?

Bu soru Trabzon’da oturan Emrullah ÖZTÜRK tarafından sorulmuştur.

Cevap: Kurumlar, Konut Edindirme Yardımı (KEY) hak sahiplerini Ziraat Bankasına göndermedi. Tasfiye halinde olan Emlak Kredi Bankasına gönderdi. Emlak Kredi Bankası KEY listelerini düzenledikten sonra Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı'na (EGYO) oradan da, Ziraat Bankasına gönderdi. Emlak Bankası yetkililerinin açıklamasına göre, istenilen formatta bildirilmediği için, 3 milyonu aşkın hak sahibinin listesi, düzeltildikten sonra tekrar gönderilmesi için kurumlarına iade edildi. Diğer yanlışlıklarla birlikte 8.5 milyon hak sahibinden en iyimser tahminle, yansının KEY hesabında yanlışlık olduğu anlaşılıyor. İtirazınızı çalıştığınız kuruma yapacaksınız. Kurum da en geç iki ay içinde itirazı sonuçlandırarak, adınızın da yer aldığı yeni KEY listesini Emlak Bankasına gönderecek. Emlak Bankası mutabakat sağlayarak hazırladığı hak sahibi listesini EGYO'ya bildirecek. EGYO da Ziraat Bankası'na bildirdikten sonra KEY'inizi alacaksınız. Bu aşamada itiraz etmekten başka yapmanız gereken bir işlem yok.

Hiç değilse lojmanda oturmadığınız dönem için KEY ödemesi almalısınız

Soru: Mart 1989-Kasım 1994 arasında bir köy ilkokulunda öğretmenlik yaptım ve okulun lojmanında oturdum. O zamanki kira yardımından kanun gereği yararlanamadık. KEY parası alamadım. KEY ile ilgili sitede adım yok. Oturduğum ilkokul lojmanı hizmete tahsisli midir? O döneme ait KEY parası alabilir miyim? Kasım 1994-Kasım 1995 arasında İstanbul'daki bir okulda öğretmenliğe devam ettim. Lojmanda kalmadım ama KEY listesinde yine adım yok. KEY hakkım olması gerekmez mi? Eşim 1990-1991'de 20 ay vekil öğretmenlik yaptı. Köyün okulu ahşap bir evden bozma ve bir odalı sözde lojman sayılacak bir yerdi. KEY listesinde adı yok. Eşim KEY ödemesi alır mı?

Bu soru Fahri ÇİÇEK tarafından sorulmuştur.

Cevap: Lojmanda oturanlara KEY ödenmedi. Hizmet tahsisli lojmanı, yönetmelik: “Hudut karakolu, istasyon, haberleşme, gözlem, araştırma, inşaat mahalli gibi meskûn yerlerden uzak yerlerde, sosyal ve ekonomik zorluklan olan, normal çalışma saatleri ile sınırlandırılması mümkün olmayan görev başında bulundurulması gerekli olan personel ve koruma görevlisi, makam şoförü, kapıcı, kaloriferci gibi personel için inşa veya tefrik edilerek tahsis edilen bina, baraka, prefabrik yapı, şantiye eklentisi, tadil edilmiş ve edilmemiş karavan, kulübe gibi konutlar.” olarak tanımlıyor. Görev yaptığınız yer bu tanıma uyuyorsa, lojman hizmet tahsisli olabilir. İtirazınız sonucu hizmet tahsisli olup olmadığı ortaya çıkar. İstanbul'da lojmanda oturmadığınız dönem için, adınıza KEY yatırılmış olması gerekir. İtiraz etmenizde yarar var. Karı-kocanın ikisinin de hak sahibi olduğu durumlarda, KEY aile reisi sıfatıyla koca adına yatırıldı. Evli hanımlara KEY ödenmedi. Eşiniz adına KEY çıkmaması normal.

Hem kuruma hem Emekli Sandığı'na itiraz edin

Soru: 1982'de Telefon Başmüdürlüğünde işe başladım. 30 Eylül 1992'de aynı kurumdan emekli oldum. 28 Temmuz 2008'de Ziraat Bankasına emekli maaşımı almak için gittiğimde adıma KEY tahakkuk edilmediğini öğrendim. Adıma Konut Edindirme Yardımı yapılıp yapılmadığını öğrenmek, yapıldıysa tarafıma ödenmesi için ne yapabilirim?

Bu soru Kocaeli’nde oturan Sefer Yavuz ONBAŞ tarafından sorulmuştur.

Cevap: Çalıştığınız dönemde lojmanda oturmamışsanız, emekli olduğunuz dönemde adınıza kayıtlı bağımsız konut (tamamı size ait) yoksa, Konut Edindirme Yardımı (KEY) almanız gerekir. KEY ödemelerinde tarifi mümkün olmayan karışıklıklar var. Öncelikle TC kimlik numaranız ve emekli sicil numaranız ile listelerde adınıza KEY görünüp görünmediğini internetten sorgulayın. KEY listelerinde adınız yoksa çalıştığınız dönem için çalıştığınız kuruma, emekli olduğunuz dönem içinde Emekli Sandığına itiraz edin.

İtirazda düzeltme süreci SGK - Emlak Bankası - EGYO - Ziraat Bankası şeklinde işleyecek

Soru: KEY tahakkuk süresi olan 1987-1995 arasında, Doğu Linyitler Orta Bölge İşletmesinde çalışıp 1996'da emekli oldum. Ziraat Bankasından KEY tahakkukunun olmadığını söylediler. SGK'na (Devredilen SSK) gittiğimde görevli 108 aylık KEY tahakkukumun olduğunu ve bankadan alabileceğimi söyledi. Tekrar Ziraat Bankasına gittiğimde bu kez banka olmadığını ve SGK'na gitmemi söyledi. Şimdi SGK ile Ziraat Bankası arasında mekik dokumaktayım. Ne yapabilirim, KEY paramı nasıl alabilirim, kime başvurmalıyım?

Bu soru İstanbul’da oturan Mehyettin ERGUN tarafından sorulmuştur.

Cevap: Ziraat Bankası bu işte aracıdır. Bankaya hak sahiplerinin listesi gönderildi. Banka da listede adı olanlara, listelerde belirtilen tutarda KEY ödedi. Listelerde adı olduğu halde ödeme için bankaya bildirilmeyen sizin gibi binlerce kişi var. Sorunuzdan sigortalı çalıştığınız anlaşılıyor. SGK ile Ziraat Bankası arasında gidip gelmekle KEY alamazsınız. KEY almanız için yapmanız gereken, Sosyal Güvenlik Kurumu SGK'na durumu anlatan yazılı bir itiraz dilekçesi vereceksiniz. (Dilekçede TC kimlik numaranız, sigorta sicil numaranız ve çalıştığınız kurumun adına mutlaka yer verin.) SGK isminizi ve ödenecek KEY tutarınızı en geç 2 ay içinde belirli bir formatta Emlak Bankasına bildirecek. Emlak Bankası mutabakat sağlayacak ve düzenleyeceği ek listeyi Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ'ye (EGYO) gönderecek. EGYO da ödeme yapması için listeyi Ziraat Bankasına gönderdikten sonra, KEY'inizi alacaksınız. Maalesef yasa gereği süreç bu şekilde işleyecek. Esasında başka bir şekilde de bu işin çözümü mümkün değil. Çünkü 8,5 milyon olduğu açıklanan hak sahibinin en az yansında yanlışlık var.

İtirazı kayın babanızın mirasçıları yapmalı

Soru: Yazınızda 6,16 YTL anaparası olanın 1391 YTL alacağını, bir okurunuzun 2,7 YTL anaparaya karşılık 499 YTL KEY almasının normal olduğunu belirtmiştiniz. 1991'de göreve başlayan bir öğretmenim. Anaparam 2,22 YTL ve 145 YTL KEY aldım. Bu durumda benimki yanlış hesaplanmış oluyor mu? Paramı aldım. Banka dekont vermedi. Okulum, bana bordrolarımın örneklerini verdi. Ay ay topladım. Anaparam sorgu ekranlarındaki gibi çıkıyor. Hata görünmüyor. Ama 2,7 YTL'ye 499 YTL alırken 2,22 YTL anaparaya 145 YTL almam normal mi? itiraz edeyim mi? itirazımı eski kurumuma mı yapacağım? Bir de 2003'te vefat eden kayınpederimin hesabında 580 YTL KEY ödemesi görünüyor. Kayınvalidem, kayınçom ve eşim olarak 3 mirasçısı var. Bu parayı alabilir miyiz? Tabi kayınpederimin 1987-1995 arasında çalıştığını ve bu paranın az olduğunu kabul edersek, itirazı varislerinden kim yapacak ve nereye yapacaklar?

Bu soru Bozüyük’te oturan Kemal SEVİM tarafından sorulmuştur.

Cevap: KEY'lerde net hesap yapmak mümkün değil. Çünkü, KEY'lerin nemalandırılması hususunda kamuoyu yeterince aydınlatılmadı. Fakat yaklaşımınız doğru. Hesabında 6.16 YTL KEY olan, nemasıyla birlikte 1391 YTL aldığına göre, sizin gibi hesabında 2.22 YTL KEY aslı olanın da en azından 400 ile 500 YTL arasında KEY alması gerektiğini düşünüyoruz. Hukuk devletinde itiraz bireyin yasadan kaynaklanan en doğal hakkıdır. İtirazınızı yapın. İtirazınızı KEY ödemelerinin yapıldığı dönemde görevli olduğunuz okula yapacaksınız. Kayınbabanızın KEY ödemesini mirasçıları alabilir. Bunun için, veraset ilamı ve bir dilekçe ile en yakınlarındaki Ziraat Bankasına başvurmaları yeterli. Kayınbabanız, 1987-1995 arasında tam olarak çalışmışsa 1391 YTL almış olmalı. Kayınbabanız memursa çalıştığı kamu kurumuna, sigortalıysa Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüğüne mirasçıları itirazda bulunacak (detaylı bilgi ve itiraz dilekçeleri için http://www.yaklasim.com KEY rehberine bakın)

Evlendiğinizde eşinizin KEY hesabı sizinkiyle birleştirildi

Soru: Eşim 3 Ekim 1988'de devlet memuru olarak, ben de bir kamu kurumunda 4 Haziran 1990'da SSK'lı olarak çalışmaya başladım. Eşimle Temmuz 1991'de evlendim. Adıma, 424 YTL 'KEY ödemesi' çıktı. Eşime KEY ödemesi gözükmüyor. Aldığım para ödemesi normal mi?

Bu soru Adana’da oturan Abdullah Bey sormuştur.

Cevap: Eşiniz adına Konut Edindirme Yardımı (KEY) görünmemesi normal. Çünkü hak sahibi kadının evlenmesi halinde, evlendiği tarihi takip eden aybaşından itibaren KEY ödemesi durduruldu. KEY hesabı da kocasının hesabı ile birleştirildi. Dolayısıyla, KEY uygulanan 1987-1995 arasında evlenen kadın adına KEY ödemesi çıkmaz. Bu nedenle eşiniz adına KEY görünmüyor. Ancak, sizin adınıza çıkan KEY de eksik gibi görünüyor. Çünkü adına 108 ay KEY yatırılan 1391 YTL alırken, sizin gibi adına 86 ay KEY yatırılan (ve eşinin 55 aylık KEY hesabı birleştirilen) birinin en azından 1000 YTL civarında KEY alması gerekir. Bazen listelerde birden fazla KEY ödemesi olabiliyor. İnternetten sorgulamada ise, bunlardan sadece bir tanesi görünüyor. TC kimlik ve sigorta sicil numaranızla yaptığınız sorgulamada ve Ziraat Bankası'ndan yaptığınız araştırmada adınıza 424 YTL'den başka KEY ödemesi çıkmazsa, 'Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüğüne' itiraz edin.

Emlak Bankası'ndan aldığınız kredide KEY'i kullanmış

Soru: Çalışmaya ilk başladığımdan itibaren KEY ödemelerine katıldım. 1988'de Emlak Bankasından kooperatif kurup ev kredisi aldık. 1993'te aldığımız paranın tamamını ödedim. KEY parası alabilir miyim?

Bu soru Kamil SÖNMEZ tarafından sorulmuştur.

Cevap: Emlak Bankasından aldığınız kredinin geri ödemelerinde Konut Edindirme Yardımını kullanmamışsanız, KEY ödemenizi alabilirsiniz. Ancak, belirttiğiniz dönemde kooperatiften, toplu konut kredisi veya Emlak Bankası kredisi ile daire alanlar, hesaplarında biriken KEY'leri kullandılar. Daire alımından sonraki KEY'leri de kredi geri ödemesine yattı. Muhtemelen KEY'leri Emlak Bankasından aldığınız daire sırasında kullanmışsınızdır. Kullanmamışsanız internetten TC kimlik numaranıza göre veya sosyal güvenlik numaranıza göre sorgulama yaptığınızda adınıza KEY ödemesi çıkar.