4 ay sonra emekli olabilirsiniz

Soru: 10 Aralık 1954 doğumluyum. SSK girişim 1 Şubat 1992. 1 Eylül 1992'den beri isteğe bağlı sigorta primi ödüyorum. 5300 gün prim ödemem var. Yaş haddinden ve normal olarak ne zaman ve ne şekilde emekli olabilirim? Emekli olana kadar prim ödememin, bana ne gibi faydası olabilir? Ödemezsem ne gibi zararı olur?

Bu soru İzmir’de oturan Nurcan Dağdeviren tarafından sorulmuştur.

Cevap: Emekli olmak için, 20 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 48 yaş şartlarına tabisiniz. 225 gün daha prim ödeyerek 5300 gün olan prim ödemenizi 5525 güne tamamlamanız şartıyla, 20 yıllık sigortalılık sürenizi dolduracağınız 1 Şubat 2012'de emekli olabilirsiniz. Ayrıca, 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabi olarak, 54 yaşınızı dolduracağınız 10 Aralık 2008'de de kısmi yaşlılık aylığı ile emekli olabilirsiniz. Yaklaşık 4 ay sonra emekli olacağınızdan, 4 aylık prim ödemenizin emekli aylığınız açısından kazancı veya kaybı olmaz.

KEY ödemelerinde TC Kimlik numarası gerekiyor

Soru: Adalet Bakanlığına bağlı Manisa Cezaevi başgardiyan emeklisiyim. http://www.keyodemeleri.com/ girip sorgulama yaptığımda ismim listede olduğu halde, Ziraat Bankasına gittiğimde ödeme yapılmadı. Çünkü TC kimlik numarası ile arama yapılınca adım listede çıkmıyor. Ama emekli sicil numaram ile aramada tüm bilgilerim çıkıyor. Ziraat Bankası da TC kimlik numarasına göre arama yapıyor ve ismime bir ödeme yapılmadığını söylüyor. Ne yapacağımızı sorduğumda 'Kuruma başvurmanız gerekmektedir' diyorlar. Şimdi benim adım Resmi Gazete'de ve internet sitesinde görüldüğü halde, nasıl oluyor da Ziraat Bankasında görülmüyor? Benim bunu düzeltmem için nereye başvurmam gerekmekte?

Bu soru Arif Kocaeli tarafından sorulmuştur.

Cevap: Temel Amerika'da ters yola girdiğinde, radyolardan ve trafik helikopterinden sürücüleri uyarmak için yapılan, 'Otoyolda ters yönde giden bir araç var. Aman dikkat... Otoyolda ters yönde giden bir araç var. Aman dikkat...! anonsunu duyduğunda, camdan kafasını çıkartıp, helikoptere doğru seslenmiş: “Ne bir aracı. Hangi birisi... hangi birisi...?” Temel'in dediği gibi, TC. kimlik numarası bildirilmeyen hangi birisi... hangi birisi...? Sizin gibi listede adı, sosyal güvenlik numarası ve KEY ödemesinin tutan belirtildiği halde, TC kimlik numarası belirtilmeyen 1 milyon 300 bini aşkın kişi var. Ziraat Bankası önünde saatlerce kuyrukta bekleyenlere sıra geldiğinde “TC. kimlik numarası yok” diye ödeme yapılmıyor. Ve tepki gösteren vatandaştan itiraz etmesi isteniyor.

Ziraat Bankası TC kimlik numarasına göre ödeme yapmak zorunda. Çünkü 27 Temmuz tarihli 26949 sayılı Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında, Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ.(EGYO) tarafından yayımlanan KEY ödemelerine ilişkin listelerin yayımlandığı tebliğde, ödemelerde TC kimlik numarası ibrazının zorunlu olduğu, TC kimlik numarası olmadığı halde, ismi listelerde yer alan hak sahiplerinin, 5664 sayılı Konut Edindirme Yardımı Hak Sahiplerine Ödeme Yapılmasına Dair Kanunun 5'inci maddesine göre itirazda bulunması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Adınız listede yer almasına karşın, listede TC kimlik numaranız yer almadığından EGYO AŞ'nin söz konusu tebliğine göre, görev yaptığınız kamu kuruluşu olan Manisa Cezaevine itirazda bulunacak, KEY ödemenizle ilgili bilgilerin TC kimlik numarasını da içerecek şekilde tekrar gönderilmesini talep edeceksiniz.

Aralıksız çalıştıysanız 1391 YTL KEY alırsınız

Soru: Özel bir şirkette 1981'den 2001'e kadar SSK'lı olarak çalıştım ve emekli oldum. KEY ödemesi alabilir miyim? Miktarı ne olabilir?

Bu soru Demir Tuna tarafından sorulmuştur.

Cevap: 10 ve daha fazla işçi çalıştıran iş yerinde çalışmışsanız Konut Edindirme Yardımı (KEY) alabilirsiniz. KEY'in başladığı 1 Ocak 1987'den, bittiği 31 Aralık 1995'e kadar 108 ay (9 yıl) adına KEY yatırılmış olanlar 1391 YTL almaktadır. KEY uygulandığı 9 yıl süresince aralıksız çalışmışsanız 1391 YTL KEY almanız gerekir.

Sözleşmeli personelden isteyen, KEY'i kendi cebinden ödedi

Soru: 1982'de PTT'de kadrolu olarak göreve başladım. Sözleşmeli personel yasasından dolayı 1 Eylül 2007'de 657'ye tabi kadrodan sözleşmeli statüye geçtim. Sözleşme imzalarken de kurumumuz KEY ödemesinin kesilmesini istemiyoruz' diye bizden bir dilekçe aldı. Bu nedenle bizlere Konut Edindirme Yardımı tahakkuk etmedi. Personelden kesilen bir para olmadığı halde bizden bu dilekçeleri almaları doğru mu? Kurum çalıştırdığı personele KEY parasını ödemek zorunda değil midir? Bu durumda ne yapmam gerekir?

Bu soru Reis Aktemur tarafından sorulmuştur.

Cevap: Konut Edindirme Yardımı (KEY) 1 Ocak 1987-31 Aralık 1995 arasında yapıldı. KEY kimsenin ücretinden veya emekli aylığından kesilmedi. Memurların KEY'ini devlet, 10 ve daha fazla işçi çalıştıran iş yerlerinde çalışanların KEY'ini de işveren ödedi. Bu dönemde sözleşmeli personele KEY ödenmedi. Ancak, sözleşmeli personelden kurumuna dilekçe ile başvurarak ücretlerinden KEY kesilmesini isteyenlerin ücretlerinden KEY kesintisi yapılarak adlarına yatırıldı. Başka bir ifadeyle, sözleşmeli personelden isteyen, KEY'i kendi cebinden ödedi. îş yeriniz KEY ödemek istemediğinize dair bir dilekçe almış. Aslında KEY ödemek isteyenden dilekçe alınır. Ama iş yerinizi işi biraz daha ileri götürüp KEY kesintisi yapılmamasına dair de dilekçe almış. Bize göre gereksiz bir işlem. Çünkü dilekçe verilmese de kimseden KEY kesilmeyecekti. Sorunuzdaki sözleşmeli personel statüsüne geçme tarihinizde bir yanlışlık olmalı. 1 Eylül 2007'de sözleşmeli olduğunuz ve kurumunuzun KEY dilekçesi aldığını belirtiyorsunuz. KEY uygulaması 31 Aralık 1995'te sona erdi. Verdiğiniz tarih doğruysa adınıza 108 ay KEY yatmıştır. Yanlışsa, sözleşmeli statüsüne 1 Ocak 1987'den sonra geçmişseniz, sözleşmeli statüsüne geçtiğiniz tarihe kadar adınıza KEY yatmıştır. Araştırın, adınıza KEY çıkmazsa, çalıştığınız kuruma itiraz edin.

Köydeki lojmanın hizmet tahsisli olması gerekir

Soru: 25 yıldır ülkemizin çeşitli yerlerinde görev yapan bir öğretmenim. Konut Edindirme Yardımı dönemini kapsayan 1987-1995 arasında görev yaptığım bir köyde, bir odalı öğretmen evinde oturuyordum. Maalesef KEY alamadım. Çeşitli kaynaklar “Köydeki öğretmen lojmanlarında oturanlar KEY'den yararlanır” demelerine rağmen, ben ve benim durumumda olan öğretmen arkadaşlar ya eksik aldılar ya da hiç KEY alamadılar. Bu konuda yardımcı olursanız çok memnun olacağız.

Bu soru Gürcan Bey tarafından sorulmuştur.

Cevap: Oturduğunuz köy evi, hizmet tahsisli lojman tanımına uyuyor. Çünkü hizmet tahsisli lojman, Konut Edindirme Yardımı Yönetmeliğinde, “Hudut karakolu, istasyon, haberleşme, gözlem, araştırma, inşaat mahalli gibi meskûn yerlerden uzak yerlerde, sosyal ve ekonomik zorlukları olan, normal çalışma saatleri ile sınırlandırılması mümkün olmayan görev başında bulundurulması gerekli olan personel ve koruma görevlisi, makam şoförü, kapıcı, kaloriferci gibi personel için inşa veya tefrik edilerek tahsis edilen bina, baraka, prefabrik yapı, şantiye eklentisi, tadil edilmiş ve edilmemiş karavan, kulübe gibi konutlar” şeklinde tanımlanmıştır. Hizmet tahsisli lojmanda oturanlar adına da KEY yatırılmıştır. Oturduğunuz lojman tanıma uyduğundan, adınıza KEY yatırılmış olması gerekir. O dönemde bağlı olduğunuz Milli Eğitim Müdürlüğü ne itirazda bulunun. Adınıza KEY yatmışsa ortaya çıkar. Yatmamışsa da neden yatırılmadığını öğrenmiş olursunuz.

1000 YTL'nin üzerinde KEY alan 1 milyon 100 kişi arasındasınız

Soru: SSK girişim 14 Mayıs 1978. 103.5 ay Konut Edindirme Yardımı kesintim var. Aldığım KEY tutarı 1163 YTL. Aldığım KEY tutan doğru mu?

Bu soru Adana’da oturan Hasan Kültür tarafından sorulmuştur.

Cevap: Hak sahiplerine 108 ay (9 yıl) Konut Edindirme Yardımı yapıldı. Adına 108 ay KEY yatırdan 1391 YTL almaktadır. KEY son 80 ayda aynı tutarda yatırılmasına karşın, ilk 28 ayının her altı ayında farklı tutarda KEY yatırıldı. 8.5 milyon hak sahibinden 3 milyon 800 bin kişi 50 YTL'nin altında KEY ödemesi alacak. Sizin gibi 1000 YTL'nin üstünde KEY alan 1 milyon 100 bin şanslı kişi var. KEY ödemenizde peşine düşmeye değecek kadar önemli bir yanlışlık olmadığını düşünüyoruz.

Askerlik borçlanmasıyla 2 yıl erken emekli olabilirsiniz

Soru: 7 Aralık 1965 doğumluyum. 1 Şubat 1990'da sigortalı olarak işe başladım. Şu anda 5277 prim günüm var. Sigortalı olarak çalışmaktayım. 4 Ocak 1984-30 Mart 1986 arası Bulgaristan'da askerlik yaptım. Askerliğimi ödesem kaç yaşında, ödemezsem kaç yaşında emekli olurum?

Bu soru L. Sever tarafından sorulmuştur.

Cevap: Askerliğinizi borçlanırsanız sigorta başlangıcınız askerlik süreniz olan 806 gün geri gide* ve emeklilik için, 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabi olmanızı sağlar Borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de, 50 yaşınızı dolduracağınız 7 Aralık 2015te emekli olabilirsiniz. Askerliğinizi borçlanmazsanız. 248 gün daha prim ödeyerek 5277 gün olan prim ödemenizi 5525 güne tamamlamanız şartıyla, 52 yaşınızı dolduracağınız 7 Aralık 2017'de emekli olabilirsiniz.

İtibari hizmet süresi yaş haddini düşürür sigortalılık süresini artırır

Soru: 15 Ağustos 1969 doğumluyum. SSK girişim 1 Kasım 1987. Askerlikten önce 1140 gün prim ödemem var. Askerlikten sonra 1 Haziran 1992'den itibaren basın işinde çalışmaya başladım. Yaklaşık 16 yıl 3 ay basın işinde hizmetim var. Ödenmiş primim 6180 gün. 23 Mayıs 2002'de çıkan emekliliğe kademeli geçiş yasasında, emekliliğimize kalan yıllara göre emeklilik yaşı belirleniyordu. Basın hizmetlerimden kazandığım yıllar bu kanun çıktığında benim sigortalılık süremi artırıp emeklilik yaşından indirim sağlıyor mu? Ayrıca şu an kazanmış olduğum 4 yıl yıpranma emeklilik süremden düşüyor mu? Ne zaman emekli olabilirim?

Bu soru Ankara'da oturan Nurettin Akbulut tarafından sorulmuştur.

Cevap: Basın işinde alınan itibari hizmet süreleri, sigortalılık süresine eklenmekte, emeklilik için aranan yaş haddinden düşerek, sigortalıya süre ve yaş açısından erken emekli olma avantajı sağlamaktadır. Emekli olma şartlarını, 23 Mayıs 2002 itibariyle, sigortalılık süresi belirlemektedir. Bu tarih itibanyla basın işinde en az 3600 gün prim ödeyenlerin aldıkları itibari hizmet süresi emeklilik şartlarının belirlemesinde ciddi avantaj sağlamaktadır. 23 Mayıs 2002 itibariyle basın işinde 3600 gün prim ödemediğinizden, emekli olma şartlarınız belirlenirken basın işindeki çalışmanız bir katkı sağlamamasına karşın, bugün katkı sağladığına hiç şüphe yok. Emekli olmak için, 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Basın işinde 16 yıl prim ödemeniz varsa, 4 yıl itibari hizmet süresi kazanmış durumdasınız. 1 Kasım 2012'de dolacak olan 25 yıllık sigortalılık süreniz, 4 yıl itibari hizmeti süreniz, sayesinde 1 Kasım 2008'de dolmaktadır. Bu tarih itibarıyla sigortalık süresi şartını yerine getiriyorsunuz. 50 olan emeklilik yaşınız da 4 yıl itibari hizmet nedeniyle 46'ya düşüyor. Bu durumda, prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de 46 yaşınızı dolduracağınız 15 Ağustos 2015'te emekli olabilirsiniz.

Anneniz için problem yok SSK'dan emekli olur

Soru: Annem 1 Temmuz 1963 doğumlu. 2705 gün prim ödemesi var. 50 yaş 3600 gün şartını doldurduğu vakit emekli olacak. Ben isteğe bağlı sigorta primini ödemekteyim. Yeni yasaya göre, isteğe bağlıya devam etmemde bir sakınca var mı? Yoksa bir işte SSK'lı olarak mı göstereyim?

Bu soru Tanju Çınar tarafından sorulmuştur.

Cevap: Yeni yasanın yürürlüğe gireceği 1 Ekim'den itibaren isteğe bağlı sigorta Bağ-Kur'da devam edecek. SSK'ya isteğe bağlı prim ödenemeyecek. Primi ödenen son yedi yılda, fazla prim ödenen kurumdan emekli olunduğundan, 1 Ekim'den sonra, emekli olunacak tarihten geriye doğru son yedi yılda, isteğe bağlı sigortaya 1259 günden fazla prim ödememek lazım. Ancak, anneniz 1 Ekime kadar 90 gün daha prim öder ve prim ödemesini 2795 güne çıkartır. Emekli olmak için de bu tarihten sonra 805 gün prim eksiği kalacağından, isteğe bağlı prim ödemesinde bir sakınca yok. 805 gün prim eksiğini, isteğe bağlı olarak Bağ-Kur'a ödese de yine de SSK'dan emekli olur. Anneniz için problem yok.

Doğum borçlanması geriye yönelik uygulanırsa emekli olabilirsiniz

Soru: 1978 SSK girişliyim. Muhtelif zamanlarda 1275 gün prim ödemem var. 1991'de SSK'dan çıktım. 1994'ten beri işveren olarak Bağ-Kurluyum. 11 Aralık 1959 doğumluyum. 1983 ve 1993'de birer doğumum var. Borçlanma yapabilir miyim? Ne zaman emekli olabilirim? Neye göre?

Cevap: 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren yeni yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte, doğum nedeniyle çalışılamayan 2 yıla kadar olan süre borçlanılabilecek. Borçlanma hakkı 2 doğumla sınırlı olacak. Başka bir ifadeyle 2 doğum yapan kadın sigortalı ve doğum sonrasında sosyal güvenlik kurumlarına tabi olarak çalışılmayan her doğum sonrasındaki iki yıl olmak üzere, toplam 4 yıl borçlanabilecek. Ancak, sosyal sigortalar işlemlerine ilişkin yönetmelik henüz yayımlanmadı. Dolayısıyla yeni yasanın doğum borçlanmasıyla ilgili bu hükmünü
kurumun nasıl uygulayacağı belli değil. Şayet geriye yönelik uygularlarsa (bize göre uygulamaları lazım) Her iki doğum sonrasında 2 yıl sigortalı olarak çalışmamışsanız 4 yıl borçlanma yapabilirsiniz. Yönetmelik yayımlandığında burada gerekli açıklamalan yapacağız. Primi ödenmiş son yedi yılda (son 2520 günde) fazla prim ödenen (1260 gün prim ödenen) kurumdan emekli olunduğundan, bugünkü durumunuz itibariyle emeklilik açısından Bağ-Kur'a tabi olarak, 20 tam yıl prim ödeme ve 48 yaş şartlarına tabisiniz. 1994'deki Bağ-Kur başlangıç tarihinizi belirtmemişsiniz. Prim ödemenizi 20 tam yıla tamamladığınız tarihte emekli olabilirsiniz. Doğum borçlanması geriye yönelik uygulanırsa, doğum borçlanmasıyla da emekli olmanız mümkün.

Primi 15 tam yıla çıkartıp 50 yaşınızın dolmasını bekleyeceksiniz

Soru: 1 Şubat 1969 doğumluyum. Bağ-Kur girişim 1 Haziran 1987. Ne zaman emekli olabilirim?

Bu soru Fuat Mızrak tarafından sorulmuştur.

Cevap: 1 Haziran 2002 itibariyle 25 tam yıl (9000 gün) prim ödeme süresini doldurmaya sizin gibi 9.5 yıldan fazla 11 yıldan az süre kalanlar, emekli olmak için 25 tam yıl prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabi bulunuyor. 1 Haziran 2012'ye kadar prim ödeyerek prim ödemenizi 25 tam yıla tamamlamanız şartıyla, 50 yaşınızı dolduracağınız 1 Şubat 2019'da emekli olabilirsiniz.

Şirket ortağı SSK emeklisi destek primi ödemek zorunda

Soru: 1980'de SSK'dan emekli oldum. O tarihten itibaren bir limited şirketin ortağıyım. Bağ-Kur'a kaydım bulunmuyor. Sosyal güvenlik destek primi ödeme zorunluluğum var mı?

Bu soru Osman Tanıl tarafından sorulmuştur.

Cevap: Sosyal Güvenlik Kurumlarından emekli olup, emeklilik döneminde sizin gibi Bağ-Kur sigortalısı olmayı gerektiren faaliyette bulunanların, Bağ-Kur'a her ay sosyal Güvenlik Destek Primi ödemesi gerekmektedir. Bağ-Kur dışındaki kurumlardan emekli olup, Bağ-Kur'lu olmayı gerektiren faaliyette bulunanlara destek primi ödeme zorunluluğu 2 Ağustos 2003'ten itibaren getirildiğinden, bu tarihten itibaren her ay Bağ-Kur 12'ncİ gelir basamağının yüzde 10'u kadar (bugün için aylık 75.10 YTL) destek primi ödemeniz gerekiyordu. Başvuru süresi 28 Temmuz 2008'de sona eren Af Yasası'ndan yararlanarak destek primlerini ödeseniz, gecikme cezası ve gecikme zammının yüzde 85'inden kurtulabilirdiniz. Ancak, yine de fırsat kaçmadı. Afta uygulama süresi 20 gün uzatıldı. Yasa imza için Cumhurbaşkanlığı'nda. Akşam, sabah Resmi Gazete'de yayımlanması bekleniyor. Yayımlandığında aftan yararlanarak prim aslı ile gecikme cezası ve zammının yüzde 20' sini peşin ödemeniz halinde gecikme cezası ve zammının yüzde 80'i silinir. Ve yılların ihmalini hafif atlatmış olursunuz.